Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for 19 Απριλίου 2008

Ο Μ. Καραγάτσης κατηγορήθηκε ως σεξιστής και μισογύνης.  Πρόκειται για τερατώδη παρανόηση. Ως μυθιστορηματικά  πρόσωπα, οι γυναίκες του χουν μια φυσική σοφία, που  εκφράζεται πάντοτε ως υπαγωγή της σεξουαλικότητάς τους σε μια  ευρύτερη στρατηγική πόρευσης  στην κοινωνία. Εδώ, ο  συγγραφας στα μσα του  ΄50 φωτογραφημνος  από τον Ανδρα  Εμπειρίκο.

Ο Μ. Καραγάτσης κατηγορήθηκε ως σεξιστής και μισογύνης.
Πρόκειται για τερατώδη παρανόηση. Ως μυθιστορηματικά πρόσωπα, οι γυναίκες του έχουν μια φυσική σοφία, που εκφράζεται πάντοτε ως υπαγωγή της σεξουαλικότητάς τους σε μια ευρύτερη στρατηγική πόρευσης στην κοινωνία. Εδώ, ο συγγραφέας στα μέσα του ΄50 φωτογραφημένος από τον Ανδρέα Εμπειρίκο.

 Κ οντά μισό αιώνα μετά τον θάνατό του, ο Καραγάτσης εξακολουθεί να διαβάζεται όσο κανένας άλλος πεζογράφος της γενιάς του ΄30. Γεγονός τόσο πρόδηλο όσο εύκολη είναι μια πρώτη εξήγησή του: ο Καραγάτσης είναι ένας συγγραφέας με οργιώδη μυθοπλαστική φαντασία, δυνατούς χαρακτήρες, μεγάλη ζωντάνια λόγου και, παρότι έντονα, θα μπορούσα να πω: σπαρακτικά, προβληματισμένος, μεταξύ άλλων και για τη φύση της λογοτεχνικής γραφής, με πλήρη αδιαφορία για τη διάκριση ανάμεσα σε «υψηλή» (λόγια) και «λαϊκή» λογοτεχνία- κάτι που μερικοί κριτικοί δεν μπορούν ακόμα και σήμερα να του συγχωρήσουν.
Αν θέλουμε να το ψάξουμε λίγο περισσότερο, ο Καραγάτσης είναι ο πιο αστικός συγγραφέας της εποχής του. Σε αντίθεση με τις παλιομοδίτικες μεγαλοαστικές σάγκα του Πετσάλη-Διομήδη, τον χλιαρό ουμανισμό του Τερζάκη, τα ιδεοκρατικά μυθιστορήματα του Θεοτοκά, ο Καραγάτσης κοίταξε κατάματα τις δυνάμεις του αστικού μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας, τις αποδέχτηκε, με όλα τα θετικά και τα αρνητικά τους, και τις έκανε το κατ΄ εξοχήν υλικό της μυθιστορηματικής έμπνευσής του (ενώ ο Θεοτοκάς, για παράδειγμα, θαμπώθηκε από τις εξωτερικές πλευρές τους). Αυτή η ικανότητα του Καραγάτση να παρακολουθεί τη δυναμική των καινούργιων κοινωνικών σχέσεων είναι που κάνει τα μυθιστορήματά του να φαίνονται και σήμερα μοντέρνα, παρόλο που η βιοθεωρία του και οι ρωμαλέοι, προμηθεϊκοί χαρακτήρες του είναι μάλλον ξεπερασμένοι.
Eπικρίθηκε ως βερμπαλιστής. Κατηγορία ολότελα άδικη, αν όχι παράλογη, για όποιον διαβάζει τα βιβλία του και δεν τα φυλλομετράει απλώς. Οι λέξεις στον Καραγάτση δεν είναι πλουμίδια και παραγεμίσματα των ιδεών του. Είναι στερεά υλικά που αποσπά η χειμαρρώδης ροή της συγγραφικής σκέψης του από όλα τα κοιτάσματα της γλώσσας. Δεν υποκαθιστούν την ουσία, την πολιορκούν για να την αποφλοιώσουν.
Κατηγορήθηκε επίσης- και εξακολουθεί να κατηγορείται από ορισμένες πλευρές- ως σεξιστής και μισογύνης. Πρόκειται για τερατώδη παρανόηση, που μόνο σ΄ έναν πολιτικά ορθό φεμινιστικό πουριτανισμό μπορεί να αποδοθεί. Ο Καραγάτσης τρέφει βαθύτατο θαυμασμό, αν όχι δέος για τη γυναίκα. Τη θεωρεί, ίσως υπερεξιδανικεύοντάς τη, το καλύτερο μισό του ανθρώπου. Μπορεί οι δαιμονικοί ανδρικοί χαρακτήρες του να εντυπωσιάζουν με την προσωπικότητά τους, αλλά στο τέλος καταβαραθρώνονται από τα πάθη τους και τις εμμονές τους, ενώ οι γυναίκες, αν και λιγότερο φανταχτερές ως μυθιστορηματικά πρόσωπα, έχουν μια φυσική σοφία, που εκφράζεται άλλοτε ως προσαρμοστικότητα και ικανότητα επιβίωσης, άλλοτε ως αίσθημα ευθύνης για τα αγαπημένα τους πρόσωπα, άλλοτε ως ανώτερη μορφή δικαιοσύνης και πάντοτε ως υπαγωγή της σεξουαλικότητάς τους σε μια ευρύτερη στρατηγική πόρευσης στην κοινωνία. Ασφαλώς ο Καραγάτσης δεν είναι τροβαδούρος του ρομαντικού έρωτα ούτε σύμβουλος ευτυχίας των ζευγαριών. Γι΄ αυτόν, ο έρωτας είναι πόλεμος, όπου ο άνδρας επιδιώκει την κατάκτηση και την κυριαρχία πάνω στο αντικείμενο του πόθου του, η γυναίκα την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την κοινωνική άνοδο. Στο ζήτημα των σχέσεων ανάμεσα στα δύο φύλα ο Καραγάτσης είναι απελπισμένα νατουραλιστήςαπελπισμένα, επειδή ο βαθύς συναισθηματισμός του φαίνεται να τον σπρώχνει προς μια περισσότερο ιδεαλιστική θεώρηση, αλλά η παρατήρηση και η πείρα τού υποδεικνύουν κάτι διαφορετικό.
Aυτός ο διχασμός της συνείδησής του αποτυπώνεται με αυτοκριτικό τρόπο στον Κίτρινο φάκελο, κατά τη γνώμη μου το αριστούργημά του και ένα από τα καλύτερα ελληνικά μυθιστορήματα που γράφτηκαν ποτέ, σίγουρα πάντως ένα από τα πιο πολυπρισματικά. Σ΄ αυτό, ο σχεδόν πενηντάρης πια Καραγάτσης σαρκάζει τον ίδιο τον νατουραλισμό και τον κοινωνικό ντετερμινισμό του, λύνοντας τελικά το δίλημμα υπέρ του απρόβλεπτου της ανθρώπινης συμπεριφοράς και της συνισταμένης των κινήτρων της. Όπου το ανθρώπινο στοιχείο, σε αυτή την εκδοχή του, αντιπροσωπεύεται φυσικά από μια γυναίκα! Ο κεντρικός χαρακτήρας του μυθιστορήματος, ο ιδιοφυής, πληθωρικός, συναισθηματικά ακόρεστος συγγραφέας Μάνος Τασάκος (που έχει πολλά κοινά με τον ίδιο τον Καραγάτση), συλλαμβάνει ένα «μυθιστορηματικό πείραμα» για να επαληθεύσει τη θεωρία του ότι το υλικό συμφέρον δεν είναι δυνατόν παρά να διαλύσει ερωτικούς και οικογενειακούς δεσμούς, όταν συγκρουστεί μαζί τους. Αρχίζει, λοιπόν, να χρησιμοποιεί πρόσωπα του κύκλου του εν αγνοία τους ως πειραματόζωα, κινώντας τα νήματα έτσι ώστε να τα οδηγήσει στις αντιδράσεις που έχει προβλέψει. Όλα φαίνεται να εξελίσσονται σύμφωνα με την υπόθεση εργασίας του Τασάκου, ώσπου η γυναίκα-κλειδί στο σχέδιό του λειτουργεί ξαφνικά εντελώς αντίθετα με το σενάριο και διαψεύδει τη θεωρία, δείχνοντας ανώτερο ήθος και ποιότητα αισθημάτων.
Ο «αμοραλισμός» του Καραγάτση (πολλοί δεξιοί και αριστεροί ηθικολόγοι τον κατηγόρησαν και για χυδαιότητα) μόνο μέσα σε εισαγωγικά μπορεί να νοηθεί. Ο πραγματικός αμοραλιστής έχει μόνο μία θρησκεία, τον ηδονισμό. Και ο Καραγάτσης κάθε άλλο παρά ηδονιστής είναι! Το πιστεύω του είναι η αστική δημιουργία, προπαντός με τη μορφή της βιομηχανικής προόδου, που επιτυγχάνεται στα μυθιστορήματά του μέσα από την τελική ήττα των πρωταγωνιστών της σε ανθρώπινο επίπεδο, την αποτυχία τους να γνωρίσουν την ψυχική πλήρωση με την πραγματοποίηση των βαθύτερων επιθυμιών τους, αλλά είναι η ίδια ένα έργο με διάρκεια και εμβέλεια, που υπερβαίνει τους δημιουργούς του. Αυτή η απαισιόδοξα αισιόδοξη ματιά του Καραγάτση στην πορεία της ελληνικής κοινωνίας είναι που δίνει υπαρξιακό βάθος και λογοτεχνική ένταση στο κοινωνικό όραμά του, όπως εκφράζεται στα βιβλία του. Γιατί η ακραιφνής αστική αισιοδοξία δεν γέννησε ποτέ μεγάλα μυθιστορήματα παρά μόνο σπουδαίες σάτιρες…
Tο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1950 ο Καραγάτσης πολιτεύτηκε (ανεπιτυχώς) με το Κόμμα των Προοδευτικών. Ο αρχηγός αυτού του πολιτικού σχήματος, ο Σπύρος Μαρκεζίνης, είχε μερικές καίριες ομοιότητες με την ιδιοσυγκρασία και τις αντιλήψεις του Καραγάτση. Ήταν και οι δύο ανορθόδοξοι (με τα μέτρα της εποχής) δεξιοί, με ριζοσπαστικές απόψεις σε αρκετά ζητήματα, πληθωρικοί και άκρως φιλόδοξοι. Πίστευαν στον καθοριστικό ρόλο της προσωπικότητας και είχαν απεριόριστη εμπιστοσύνη στο δικό τους, υπαρκτό, χάρισμα (αν και στην περίπτωση του Μαρκεζίνη, εντελώς αντίθετα από ό, τι ίσχυε για τον Καραγάτση, το χάρισμα αυτό δεν συμβάδιζε με το παρουσιαστικό). Αυτή η εμπιστοσύνη, με τις φιλοδοξίες που τη συνόδευαν, θα οδηγούσε πολύ αργότερα τον Μαρκεζίνη σε μια καιροσκοπική συνεργασία με τη χούντα του Παπαδόπουλου, συνεργασία που τερματίστηκε σύντομα, βίαια, άδοξα και ταπεινωτικά για τον πανέξυπνο πολιτικό από τη Σαντορίνη, αμαυρώνοντας οριστικά το όνομά του. Η μοίρα φάνηκε πιο σπλαχνική προς τον Καραγάτση, προφυλάσσοντάς τον από παρόμοιους πειρασμούς: έκοψε το νήμα του πρόωρα- ή έγκαιρα- μόλις στα πενήντα δύο του χρόνια, το 1960.

ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΟΝLINE

Read Full Post »

Το μανιφέστο μας

Οι streetpanthers ξεκινήσαμε από τη Θεσσαλονίκη στα τέλη του 2006 αλλά επεκταθήκαμε γρήγορα σε πολλά αστικά κέντρα. Κοινή διαπίστωση όλων μας ήταν ότι η ζωή των πεζών στην πόλη είχε φτάσει στο απροχώρητο. Έτσι, αποφασίσαμε «με πόνο καρδιάς» ότι:

– Δεν αρκούσε να τσατιζόμαστε βλέποντας τους παράνομα παρκαρισμένους πάνω σε πεζοδρόμια, διαβάσεις και πεζόδρομους.

– Δεν αρκούσε να φοβόμαστε όταν μας κυνηγούσαν τα μηχανάκια ακόμα και πάνω στα πεζοδρόμια.

– Δεν αρκούσε να κοιτάζουμε ανήμποροι όταν αυτοκίνητα και μηχανές έκαναν σιγά-σιγά κατάληψη στο μοναδικό χώρο περιπάτου, το πλακόστρωτο της νέας παραλίας.

Δεν αρκούμασταν να περιμένουμε πότε η πολιτεία –το κράτος, ο δήμος, η αστυνομία– θα ξυπνούσαν. Καταλάβαμε πως με τα «θα-θα» θα φτάναμε να γεράσουμε και ακόμα θα περιμέναμε τα πράγματα να διορθωθούν. Έπρεπε να κάνουμε κάτι.

Ο ακτιβισμός έχει το κόστος του. Τίποτα δεν αλλάζει αν δεν συγκρουστούμε με τα κατεστημένα: τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς μας (καβάλα πάν’ στην εκκλησιά, καβάλα περπατάνε), το βόλεμά μας (να κάνω εγώ τη δουλειά μου κι ας πάνε στο διά*** όλοι οι άλλοι), την αδιαφορία μας (εγώ θα σώσω τον κόσμο;)

Γι’ αυτό αναλάβαμε δράση. Τέρμα η ανοχή και τα παρακάλια. Όποιος δεν συμμορφώνεται, να πληρώνει το τίμημα επιτόπου. Μπορεί να ακούγεται σαν “να παίρνουμε το νόμο στα χέρια μας” αλλά επιτέλους κάποιος πρέπει να αντιδράσει. Και μην ξεχνάτε: οι παράνομοι έκαναν πρώτοι την αρχή!

 

WWW.STREETPANTHERS.GR

Read Full Post »

Ο στρατός  συνΎ?αβε χίλιους  νΎ?υς και, μη  αρκούμενος να  τους Ώ?ει με τα  χΏ?ια ψηλά μΏ?α  στη βροχή, τους  ταπείνωσε  υποχρεώνοντάς  τους να μείνουν με  τα εσώρουχα.  Κάποιοι χτυπούσαν  απελπισμΎ?α την  πόρτα της  εκκλησίας  Σαντιάγο  Τλατελόλκο, όμως  οι Φραγκισκανοί  δεν άνοιξαν

Ο στρατός συνέλαβε χίλιους νέους και, μη αρκούμενος να τους έχει με τα χέρια ψηλά μέσα στη βροχή, τους ταπείνωσε υποχρεώνοντάς τους να μείνουν με τα εσώρουχα.
Κάποιοι χτυπούσαν απελπισμένα την πόρτα της εκκλησίας Σαντιάγο Τλατελόλκο, όμως οι Φραγκισκανοί δεν άνοιξαν

Στις 2 Οκτωβρίου 1968, μερικές μέρες πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων, στρατός και αστυνομία άνοιξαν πυρ εναντίον της φοιτητικής διαδήλωσης στην πλατεία της συνοικίας Τλατελόλκο, στην καρδιά της Πόλης του Μεξικού. Οι νεκροί ήταν πάνω από 300, ωστόσο η τραγωδία αυτή παραμένει μέχρι σήμερα η ξεχασμένη ιστορία του 1968.

Στο Μεξικό το αποκαλούν «ελ 68» και σήμανε την πρώτη μεγάλη αμφισβήτηση της αυταρχικής εξουσίας του Επαναστατικού Θεσμικού Κόμματος (ΡRΙ), που βρισκόταν σχεδόν 40 χρόνια στην κυβέρνηση, και του προέδρου Γκουστάβο Ντίας Ορντάς. Το «ελ 68» άρχισε στις 22 και 23 Ιουλίου με φοιτητικές διαδηλώσεις που κατεστάλησαν βίαια από την αστυνομία. Στις 26 Ιουλίου, νέα διαδήλωση των φοιτητών στην κεντρική πλατεία Θοκάλο της πρωτεύουσας κατέληξε σε ολονύκτιες οδομαχίες. Ο φαύλος κύκλος καταστολής-ριζοσπαστικοποίησης είχε αρχίσει και τις επόμενες ημέρες οι συγκρούσεις μεταξύ των φοιτητών και των δυνάμεων της τάξης πολλαπλασιάστηκαν, με νεκρούς και τραυματίες, καθώς και συλλήψεις 1.000 διαδηλωτών.
Στη διάρκεια του Αυγούστου, το φοιτητικό κίνημα οργανώθηκε αποτελεσματικά, καθώς οι καθηγητές του Εθνικού Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού (UΝΑΜ), με πρώτο τον πρύτανη Χαβιέρ Μπάρας Σιέρα, προστάτευσαν τους φοιτητές τους. «UΝΑΜ, ελεύθερο έδαφος της Αμερικής», διακήρυσσε μια νεαρή φωνή από τα μεγάφωνα σ΄ όλες τις σχολές του πανεπιστημίου. Σ΄ όλη τη χώρα, φοιτητές καταλάμβαναν πανεπιστημιακά κτίρια, μοίραζαν προκηρύξεις, έγραφαν στους τοίχους αντικυβερνητικά συνθήματα, οργάνωναν εκδηλώσεις αλληλεγγύης. «Διαβάζαμε Χάουαρντ Φαστ και Γιούλιους Φούτσικ, Χούλιο Κορτάσαρ και Μάριο Μπενεντέτι, Τζον Στάινμπεκ και Έρνεστ Χέμινγουεϊ, Ρέι Μπράντμπερι και Χεσούς Ντίας… Η λογοτεχνία ήταν για μας πραγματικότητα», γράφει ο Μεξικανός συγγραφέας Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ στο βιβλίο του «΄68» (Seven Stories Ρress, 2004). «Ακούγαμε Τζόαν Μπαέζ και Μπομπ Ντίλαν, Πιτ Σίγκερ και Πίτερ, Πολ εντ Μέρι· στα κρυφά, οι πιο συναισθηματικοί ακούγαμε Σαρλ Αζναβούρ και Κούκο Σάντσες».
Το μακελειό. Οι φοιτητές ήταν εξαιρετικά προσεκτικοί ώστε να αποφεύγουν τις συγκρούσεις, διέκοπταν πορείες όταν έβλεπαν πως υπήρχε κίνδυνος να θεωρηθούν προβοκατόρικες και είχαν υπογραμμίσει πως δεν θα εμπόδιζαν τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων. Όμως, ο πρόεδρος απάντησε στο Κογκρέσο απαξιώνοντάς τους και χαρακτηρίζοντάς τους απειλή για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Του απάντησαν στις 13 Σεπτεμβρίου με μια σιωπηλή πορεία 250.000
ανθρώπων που κρατούσαν πορτρέτα του Τσε, του Χο Τσι Μινχ, αλλά και του Εμιλιάνο Ζαπάτα και του Πάντσο Βίγια, ηρώων της μεξικανικής επανάστασης, κληρονόμος της οποίας υποτίθεται ότι ήταν το ΡRΙ.
Το κίνημα πνίγηκε στο αίμα στις 2 Οκτωβρίου 1968, στην πλάσα ντε λας Τρες Κουλτούρας (πλατεία των Τριών Πολιτισμών) στη συνοικία Τλατελόλκο. Πέντε ώς δεκαπέντε χιλιάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί εκεί απαντώντας σε έκκληση της Εθνικής Απεργιακής Επιτροπής και σχεδίαζαν να διαδηλώσουν προς το Εθνικό Πολυτεχνικό Ινστιτούτο που είχε καταληφθεί από τις δυνάμεις ασφαλείας. Ανάμεσά τους βρίσκονταν πολλοί προβοκάτορες με πολιτικά του Τάγματος Ολύμπικο, που είχαν ένα λευκό μαντίλι ή ένα λευκό γάντι στο δεξί χέρι τους για να αναγνωρίζονται μεταξύ τους. Στις 6.10 μ.μ., ένα ελικόπτερο πέταξε πάνω από την πλατεία και έριξε τρεις πράσινες φωτοβολίδες. Ήταν το σύνθημα προς τους προβοκάτορες και τους στρατιώτες για να ανοίξουν πυρ εναντίον του άοπλου πλήθους. Ακούστηκαν οι πρώτοι πυροβολισμοί. Ο κόσμος άρχισε να τρέχει. «Μην τρέχετε, σύντροφοι, μην τρέχετε! Ηρεμήστε. Είναι άσφαιρα τα πυρά»…
Πολλοί έπεσαν. Πυροβολισμοί και ριπές ακούγονταν συνεχώς. Σύμφωνα με τον ανταποκριτή της «Λε Μοντ» Κλοντ Κιεζμάν, ο στρατός συνέλαβε χίλιους νέους και, μη αρκούμενος να τους έχει με τα χέρια ψηλά μέσα στη βροχή, τους ταπείνωσε βάζοντάς τους να κατεβάσουν τα πανταλόνια τους. Κάποιοι χτυπούσαν απελπισμένα την πόρτα της εκκλησίας Σαντιάγο Τλατελόλκο, όμως οι Φραγκισκανοί δεν άνοιξαν.
Πισώπλατα. Οι στρατιώτες πυροβολούσαν στην πλάτη τους φοιτητές που προσπαθούσαν να διαφύγουν. Οι τραυματίες που έφταναν στο νοσοκομείο έφεραν τραύματα στον αυχένα, στην πλάτη, στα οπίσθια, στις γάμπες. Οι ξένοι ανταποκριτές αγανάκτησαν: «Είναι η πρώτη φορά στη μακρά σταδιοδρομία μου που βλέπω στρατιώτες να πυροβολούν εναντίον ενός πλήθους στριμωγμένου και ανυπεράσπιστου», έγραψε η Οριάνα Φαλάτσι, απεσταλμένη του περιοδικού «Εuropeo», η οποία τραυματίσθηκε μάλιστα από τρεις σφαίρες, στην πλάτη και το πόδι.
ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΟΝLINE

Read Full Post »

grassrootreuter

για να οπλίσουμε την κριτική στην καθημερινή δράση για τον κομμουνισμό.

The Player's Blog

Learn to Play or be Played

Αδιόριστοι εκπαιδευτικοί σερφάρουν και απαιτούν

Το ιστολόγιο των αδιορίστων εκπαιδευτικών...και όχι μόνο

Ο άνεργος

...και η κόρη του φούρναρη!

ΡΑΠΙΣΜΑΤΑ

ψόφα σκουλίκι blogger

Daily Scene

Η μαργαρίτα βλέπει και παρουσιάζει...

Πρόσωπα - Ρίτσα Μασούρα

Το μόνο που θέλω να πω αστράφτει απρόσιτο .Tomas Transtromer

Μαμά... ετών 42..!

«Συμβαίνει. Απλώς συμβαίνει η αγάπη. Όπως συμβαίνει η θάλασσα». (Παντελής Μπουκάλας, "Ρήματα")

Το δεξί μας μπακ δε στρίβει

..αλλα εμείς το αγαπάμε

mantri

Όταν ένας τσοπάνης, ένας λύκος και ένα μαύρο πρόβατο συναντιούνται...

Allu Fun Marx: Αριστερά ...στη Blogoslovakia

ALLU FUN MARX : ΑΡΙΣΤΕΡΑ ...ΣΤΗ BLOGOSLOVAKIA

Νεραϊδόκοσμος.gr

...ωδή στις νεράϊδες

Greek University Reform Forum

Φορουμ Διαλογου της Κινησης για Μεταρρυθμιση στο Ελληνικο Πανεπιστημιο

ΠΑΡΑΦΩΝΙΑΔΕΣ . . .

Προτιμώ μια αλήθεια που ακούγεται σαν ψέμα από ένα ψέμα που ακούγεται αληθινό...